ข้ามไปเนื้อหาหลัก
ADDIREK.learn
เริ่มเรียน
ม.5แสง

แสงเชิงคลื่น

แสงเชิงคลื่นอธิบายพฤติกรรมของแสงในฐานะคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ปรากฏการณ์สำคัญที่พิสูจน์ว่าแสงเป็นคลื่นคือการแทรกสอดและการเลี้ยวเบน ซึ่งอธิบายด้วยแนวคิดอนุภาคเพียงอย่างเดียวไม่ได้

แสงในฐานะคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

แสงคือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าชนิดหนึ่งที่ตาเรามองเห็นได้ ไม่ต้องมีตัวกลางในการเคลื่อนที่ (เดินทางในสุญญากาศได้) และเคลื่อนที่ด้วยอัตราเร็ว c ≈ 3×10⁸ m/s ในสุญญากาศ

ความยาวคลื่นของแสงที่มองเห็นสัมพันธ์กับสีที่เรามองเห็น ตั้งแต่สีม่วง (ความยาวคลื่นสั้น) ไปจนถึงสีแดง (ความยาวคลื่นยาว)

การแทรกสอดของแสง (Young's Double Slit)

เมื่อแสงจากแหล่งกำเนิดเดียวกันผ่านช่องแคบคู่ (double slit) ที่อยู่ใกล้กัน จะเกิดแถบสว่างและแถบมืดสลับกันบนฉากรับ เรียกว่าลายการแทรกสอด

เงื่อนไขแถบสว่าง (เสริมกันพอดี) คือ d sinθ = nλ (n = 0, 1, 2, ...) และเงื่อนไขแถบมืด (หักล้างกันพอดี) คือ d sinθ = (n+½)λ โดย d คือระยะห่างระหว่างช่องทั้งสอง

ระยะห่างระหว่างแถบสว่างที่ติดกันบนฉาก (เมื่อฉากอยู่ไกลและมุม θ เล็ก) ประมาณได้จาก Δy = λL/d โดย L คือระยะจากช่องถึงฉาก

การเลี้ยวเบนของแสง

การเลี้ยวเบนคือการที่คลื่นแสงเบี่ยงเบนไปรอบขอบของสิ่งกีดขวางหรือแผ่กระจายออกหลังผ่านช่องแคบ ยิ่งช่องแคบมีขนาดใกล้เคียงหรือเล็กกว่าความยาวคลื่นมากเท่าไร การเลี้ยวเบนก็เด่นชัดขึ้น

เกรตติงเลี้ยวเบน (diffraction grating) มีช่องแคบจำนวนมากเรียงชิดกัน ให้ลายการเลี้ยวเบนที่แถบสว่างคมชัดกว่าการแทรกสอดสองช่อง โดยเงื่อนไขแถบสว่างยังคงเป็น d sinθ = nλ เช่นเดิม

สูตรสำคัญ
เงื่อนไขแถบสว่าง (แทรกสอด/เกรตติง)
d sinθ = nλ
เงื่อนไขแถบมืด (แทรกสอด)
d sinθ = (n+½)λ
ระยะห่างแถบสว่างบนฉาก
Δy = λL/d
อัตราเร็วแสงในสุญญากาศ
c ≈ 3×10⁸ m/s

พร้อมฝึกทำโจทย์แล้ว?

ข้อสอบ 6 ข้อ ให้คะแนนทันทีพร้อมเฉลย

ทำข้อสอบบทนี้